بخش سوم / امام باقر ( ع ) و زمامداران خودسر . . . امام باقر ( عليه السلام ) در زندگى محدود ولى پر بركت خود با چند تن از خلفاى اموى معاصر بود كه هر كدام از آنان در امر حكومت سبك و سليقهء خاصى داشتند وطبعا برخوردهايى هم صورت مى گرفت ما هم اكنون در زمان حكومت هر كدام از آنان اندك مكثى مى نماييم و چهره‌هاى منفى يا مثبت آنان را معرفى و ترسيم مىكنيم : 1 . وليد بن عبد الملك وليد بن عبد الملك نخستين خليفهء معاصر امام پنجم بود ، برخى از مورخان از وليد تمجيد نموده او را بر پدرش عبد الملك ، و جدش مروان ، و بسيارى ديگر از خلفاى اموى ترجيح داده اند . چون غير از عمر بن عبد العزيز ، هيچ يك از خلفاى بنى اميه در دوران زمامدارى خود ، به اندازهء او كارهاى عام المنفعه و امور خيريه صورت نداده است ، او در دوران زمامدارى خود در تأسيس و توسعه و ترميم مساجد و اماكن مقدس كوشش فراوان به خرج مى داد و استانداران و فرمانداران خود را به اين كارها تشويق مى نمود . در اثر اين علاقهء بود ابنيه وآثار خيريهء متعددى از او به يادگار مانده است كه از آن جمله مى توان " مسجد جامع دمشق " را نام برد . و نيز مسجد پيامبر ( صلى الله عليه وآله ) در مدينه به دستور او توسعه يافت و قسمتى از منازل مجاور ، جزو مسجد گرديد . علاوه بر اين ، وليد در عمران و آبادى و شكوفائى اقتصاد كشور ، كوشش لازم به عمل مى آورد و اهل صنعت و حرفه را مورد تشويق خود قرار مى داد ، از اين رو عصر او ، عصر توسعهء عمران و آبادى و نوسازى كشور ، و رواج صنعت و كسب و تجارت بود . ايجاد بيمارستانها وليد چند اقدام ابتكارى نيز انجام داد كه از نمونه‌هاى روشن تمدن اسلامى به شمار